Şahrisabz · Gezilecek Yerler
Ak-Saray Sarayı, Şahrisabz
Timur'un memleketi Şahrisabz'daki yazlık sarayı Ak-Saray'ın kalıntıları, günümüze kadar ulaşan devasa kapısı, ünlü yazıtı, İspanyol büyükelçisinin anlatımı ve ziyaret yolları.
Ak-Saray ("Beyaz Saray"), Timur'un memleketi Şahrisabz'daki yazlık sarayıydı ve 1380'den itibaren yaklaşık yirmi yılda inşa edildi. Giriş kapısının yalnızca yıkılmış sütunları günümüze ulaşmıştır, ancak bunlar hala yaklaşık 38 metre yüksekliğinde olup ince çini işlemeleriyle kaplıdır. Şahrisabz'ın UNESCO tarafından koruma altına alınmış tarihi merkezinin en önemli parçasıdır. Ziyaret için 30-45 dakika ayırın.
Timur'un memleketi
Timur, 1336 yılında Semerkant'ın güneyinde, dağların ötesindeki yeşil bir vadide bulunan Şahrisabz'ın (eski adı Kesh) yakınlarında doğdu. Şahrisabz, Farsça'da "yeşil şehir" anlamına gelir. Semerkant'ı imparatorluğunun başkenti yaptıktan sonra bile Timur, Kesh'e özel bir bağlılık duydu. Orada gömülmeyi planladı, büyük bir cami ve aile mezarları inşa ettirdi ve 1380'den itibaren, krallığındaki her şeyden daha görkemli olması amaçlanan bir saray inşa etmeye başladı.
Timur'un fethettiği Harezm'den gelen inşaatçılar ve zanaatkarlar, saray üzerinde yirmi yıldan fazla çalıştılar. Timur 1405'te öldüğünde saray hâlâ tamamlanma aşamasındaydı.
Büyükelçinin gördükleri
1404 yılında Kastilya Kralı III. Henry tarafından Timur'un sarayına gönderilen İspanyol elçi Ruy González de Clavijo, Semerkant'a giderken Keş'ten geçti ve sarayı ziyaret etti. Anlatımında, duvarları mavi ve altın çinilerle kaplı, tavanları altınla süslü geniş bir giriş, büyük bir salon ve avlular tarif ediyor ve yirmi yıl sonra bile çalışmaların devam ettiğini belirtiyor. Sarayın ihtişamlı halini anlatan tek detaylı görgü tanığı açıklaması ona aittir.
Hayatta kalan portal
Günümüzde geriye kalanlar, aralarındaki büyük kemerin çöktüğü yerde ayrı duran giriş kapısının iki devasa sütunudur. Kemerin yaklaşık 22 metre genişliğinde olduğu ve bunun da onu Orta Asya'nın en geniş kemerlerinden biri yaptığı düşünülüyor; giriş kapısının ise 50 metre veya daha yüksek olabileceği tahmin ediliyor. Harabe halinde bile, sütunlar şehre hakim bir konumdadır.
Yüzeyleri, Timur döneminin en güzel çini işçiliği örneklerinden bazılarıyla kaplıdır: geometrik mozaikler, devasa hat yazıları oluşturan sırlı tuğlalar ve çiçek ve yıldız desenleriyle bezeli mavi, turkuaz, beyaz ve altın renkli paneller. Yukarıda, birkaç metre yüksekliğinde harfleri görebilirsiniz. Saraya atfedilen ve sıkça alıntılanan bir yazıtta şöyle yazmaktadır: "Gücümüzden şüphe ediyorsanız, binalarımıza bakın." Ayrıntıları görmek için dürbün getirin veya kamera zoom özelliğini kullanın.
Sarayın geri kalan kısmı, avluları, salonları ve havuzları çok uzun zaman önce yok oldu. Popüler bir efsaneye göre, 16. yüzyılda Buhara hükümdarı II. Abdullah Han'ın emriyle yıkıldı, ancak muhtemelen ihmal ve depremler hasarın büyük kısmına neden oldu.
Park ve Timur heykeli
Portal, tarihi merkezin içinde oluşturulmuş, çimenler, çeşmeler ve yollarla donatılmış uzun bir parkın kuzey ucunda yer almaktadır. Kalıntıların önünde, 1990'larda dikilen ve fotoğraf çekimleri ile düğün partileri için popüler bir mekan olan büyük bir Timur heykeli bulunmaktadır.
Şahrisabz'ın tarihi merkezi 2000 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine dahil edildi. 2010'lu yıllarda eski evlerin yıkılarak yerine parkın kurulmasıyla gerçekleştirilen büyük ölçekli yeniden yapılanma, UNESCO'da endişelere yol açtı ve alan 2016 yılında Tehlike Altındaki Dünya Mirası listesine alındı. Ziyaretçiler, anıtların artık eski şehir dokusunda değil, açık alanda yer aldığını fark edeceklerdir.
Ak-Saray Sarayı'nı ziyaret etmek: biletler, çalışma saatleri ve ipuçları
Konum: Şahrisabz'ın tarihi merkezinin kuzey ucunda.
Biletler: Portalın altındaki alana giriş için küçük bir ücret alınabilir.
Gerekli süre: 30-45 dakika.
En iyi ışık: Güneşin alçaktan estiği ve fayansların renklerini ve kabartmalarını ortaya çıkardığı sabah veya öğleden sonra geç saatler.
Şunlarla birleştirin: Ulugbek'in Kok-Gumbaz camisinin bulunduğu Dorut-Tilavat külliyesi ve Timur'un oğlunun türbesi ile kendi boş mezarının bulunduğu Dorus-Saodat külliyesi (güneyde 15-20 dakikalık yürüme mesafesinde). Şahrisabz'a nasıl gidileceğine ve Semerkant'tan günübirlik gezilere bakın.
Sıkça sorulan sorular
Ak-Saray sarayından geriye ne kaldı?
Giriş kapısının yaklaşık 38 metre yüksekliğindeki iki devasa sütunu, ince çini işçiliğiyle kaplıydı. Sarayın geri kalanı ise yok olmuş durumda.
Ak-Saray ne zaman inşa edildi?
1380'den başlayarak yirmi yılı aşkın bir süre boyunca, Timur'un 1405'te ölümüne kadar süslemeler devam etti.
Şahrisabz, Semerkant'a ne kadar uzaklıkta?
Takhtakaracha geçidinden geçerek yaklaşık 90 km, arabayla 1,5-2 saat sürüyor.
Ak-Saray Sarayı nerede?
Şahrisabz'ın tarihi merkezinin kuzey ucunda.
Ak-Saray Sarayı'na giriş ücreti var mı?
Portalın altındaki alana giriş için küçük bir ücret alınabilir.
Ak-Saray Sarayı'nda ne kadar süre kalmam gerekiyor?
30-45 dakika.
Kurallar, zaman çizelgeleri ve fiyatlar değişebilir. Bu sayfayı düzenli olarak kontrol ediyoruz, ancak seyahat etmeden önce giriş koşullarını her zaman resmi kaynaklardan teyit edin.


